Kwaliteit: Een dimensiloze, binaire eenheid
Welke norm gebruiken we voor kwaliteit
Geld wordt uitgedrukt in euro's en tijd in dagen of maanden. En kwaliteit? Die is goed of fout. Met een beetje geluk hebben we daarvoor een norm. En anders gebruiken we een mening.
Kwaliteit: het is één van de drie beheersaspecten voor een project. Maar anders dan de eerste twee is kwaliteit vaak niet langs een maatstaf te leggen. Natuurlijk kun je een norm vinden die zegt dat een leuning goed is geschilderd of dat een berekening juist is uitgevoerd. Maar wat zegt dat over de totale kwaliteit? De kwaliteit van het eindproduct, en dat kan natuurlijk ook een compleet wegviaduct zijn, is afhankelijk van de kwaliteit van alle deelproducten. Maar niet elk deelproduct telt in gelijke mate mee. Een vlekkerige schildering van een elektrakast zal doorgaans geen invloed hebben op de kwaliteit van het eindproduct. Een verkeerde staalkwaliteit kan juist desastreus zijn voor de levensduur en veiligheid van het viaduct.
En dat maakt het beheersaspect kwaliteit anders dan de twee andere beheersaspecten 'geld' en 'tijd', die een duidelijke maatstaf hebben. Wat is de kwaliteit van het eindproduct? De kwaliteit is afhankelijk van de doelstellingen van het project. Afbladderende verf van een toegangsdeur zal de functie van een product meestal niet beperken en kan bovendien zonder al te veel inspanning worden hersteld. Een oplegging van een viaduct die in plaats van 20 jaar maar 5 jaar meegaat beïnvloed wel de functie van een viaduct en brengt flinke herstelkosten met zich mee.
Projectdoelstellingen en risico's
De kwaliteit van een deelproduct kan dan ook niet los gezien worden van de risico's die een mindere kwaliteit met zich meebrengt. Het is dan ook belangrijk om goed inzicht te hebben in welke risico's er zijn die de projectdoelstellingen in gevaar brengen. Het is om diezelfde reden dus ook belangrijk dat de projectdoelstellingen bekend zijn.
Andersom is het mogelijk dat als de risico's bekend zijn, er ook een hogere kwaliteit kan worden geleverd. Als de projectdoelstelling is dat de jaarlijkse beschikbaarheid van een viaduct 99% moet zijn, dan is een hogere kwaliteit dus 99,5% beschikbaarheid. Het is dus van belang dat kwaliteit wordt onderverdeeld in meetbare doelstellingen, waarbij de minimaal vereiste kwaliteit wordt vastgelegd.
Als die slag gemaakt is, dan kunnen leveranciers en opdrachtnemers weer onderscheidend zijn.
